Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Λογοτεχνία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Λογοτεχνία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 1 Απριλίου 2017

Ο Ε Ρ Ω Τ Ε Υ Μ Ε Ν Ο Σ


Του Χόρχε Λουίς Μπόρχες

Φεγγάρια, όργανα, σεντέφια, ρόδα, λάμπες
καθώς επίσης και του Ντύρερ οι γραμμές
οι εννιά αριθμοί, το μεταβλητό μηδέν,
όλα αυτά, πρέπει να προσποιηθώ ότι υπάρχουν.
Πρέπει να προσποιηθώ πως κάποτε υπήρξαν
η Ρώμη και η Περσέπολη κι ότι μια σκόνη
φτενή καταμέτρησε των επάλξεων τη μοίρα
που έσβησαν οι αδήριτοι αιώνες.
Πρέπει να επινοήσω την πυρά και τα όπλα
του έπους και τα απύθμενα πέλαγα
που ροκανίζουν τα θεμέλια της οικουμένης.
Πρέπει να υποκριθώ ότι υπάρχουν κι άλλοι. Ψέματα.
Μονάχα εσύ υπάρχεις. Η δυστυχία μου, εσύ
και η ευτυχία μου, απλή μαζί και ανεξάντλητη.


Ποιήματα, Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Εισαγωγή, Ανθολόγηση, Μετάφραση, Σημειώσεις: Δημήτρης Καλοκύρης, εκδόσεις Πατάκη

Τρίτη 14 Απριλίου 2015

Eduardo Galeano (1940-2015)

Έφυγε άλλος ένας σπουδαίος.
Είχε γράψει:

Στις μέρες μας ορισμένα πράγματα έχουν αλλάξει ονομασία:
- ο καπιταλισμός φέρει το καλλιτεχνικό όνομα της οικονομίας της αγοράς.
- Ο ιμπεριαλισμός λέγεται παγκοσμιοποίηση.
- τα θύματα του ιμπεριαλισμού λέγονται χώρες υπό ανάπτυξη, που είναι σαν να αποκαλείς τους νάνους παιδιά.
- Ο οπορτουνισμός λέγεται πραγματισμός.
- Η προδοσία λέγεται ρεαλισμός.
- Η φτώχεια λέγεται στέρηση ή στενότητα και οι φτωχοί, άνθρωποι με ανεπαρκείς πόρους.
- Το δικαίωμα του αφεντικού να απολύει τους εργάτες χωρίς αποζημιώσεις ή εξηγήσεις λέγεται ευελιξία της αγοράς εργασίας.
- Τα βασανιστήρια λέγονται παράνομος καταναγκασμός ή φυσικές και ψυχολογικές πιέσεις.
- Όταν οι κλέφτες είναι από καλή οικογένεια δεν είναι κλέφτες, αλλά κλεπτομανείς".
Εδουάρδο Γκαλεάνο, "Ένας κόσμος ανάποδα"

Δευτέρα 24 Ιουνίου 2013

Η παρακμή του αστικού πολιτισμού - Π. Κονδύλης

Δεν ήταν προφήτης. Σκεφτόταν! Βιβλίο του 1991 απεικονίζει πλήρως την νεοελληνική πραγματικότητα του σήμερα. Η Ελλάδα των Μνημονίων είναι πια η ζοφερή πραγματικότητα, εφόσον αγνοήσαμε όλους τους φιλοσόφους.
 "Η λειτουργία του ελληνικού πολιτικού συστήματος κατάντησε να αποτελέσει το βασικό εμπόδιο στην εθνική οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη – κάτι παραπάνω: έγινε ο αγωγός της εκποίησης της χώρας με μόνο αντάλλαγμα τη δική του διαιώνιση, δηλαδή τη δυνατότητα να προβαίνει σε υλικές παροχές παίρνοντας παροχές σε ψήφους."


Η πρόσφατη διεθνής συζήτηση για το «μοντέρνο» και το «μεταμοντέρνο» έγινε σε βάση αισθητική ή φιλοσοφική χωρίς να εξιχνιασθούν οι κοινωνικές προϋποθέσεις και αντιστοιχίες των όρων αυτών. Τούτο το βιβλίο ερευνά την εξέλιξη των δυτικών κοινωνιών στα τελευταία εκατόν πενήντα χρόνια και δείχνει πώς η κατάρρευση του αστικού τρόπου σκέψης και ζωής συμπορεύθηκε με τη διαμόρφωση των «μεταμοντέρνων» ιδεολογημάτων και στάσεων. Η ανάλυση κινείται σε πολλαπλά επίπεδα· αγκαλιάζει τόσο τις πολιτικές αλλαγές που συντελέσθηκαν κατά τη μετάβαση από τον κλασσικό φιλελευθερισμό στη μαζική δημοκρατία, όσο και τις αλλαγές που επέφεραν στην κοινωνική και προσωπική ζωή η σύγχρονη τεχνική, ο σύγχρονος καταμερισμός της εργασίας και τα κινήματα της νεολαίας. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις κοσμοθεωρητικές μετατοπίσεις, οι οποίες εντοπίζονται με δομικές αναλύσεις της νεότερης λογοτεχνίας, τέχνης φιλοσοφίας και επιστήμης. Μια εισαγωγή γραμμένη ειδικά για την ελληνική έκδοση εξετάζει την υφή και την τύχη του αστικού πολιτισμού στη χώρα μας.
Για τον Κονδύλη, η αιτία της παρακµής και των δεινών της χώρας δεν οφείλεται στους αστούς αλλά στην απουσία τους.
Σήμερα το blog μας προτείνει αυτό το υπέροχο βιβλίο.

 Η παρακμή του αστικού πολιτισμού. 
 Από τη μοντέρνα στη μεταμοντέρνα εποχή και από το φιλελευθερισμό στη μαζική δημοκρατία. Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις Θεμέλιο. 
(Κατεβάστε το πατώντας στο σύνδεσμο)

Πέμπτη 11 Οκτωβρίου 2012

Ο Τσάρλι και το εργοστάσιο σοκολάτας


 Περιπέτεια γεμάτη σοκολάτα. Πέντε παιδιά –και μονάχα πέντε– πήραν την άδεια να επισκεφτούν το εργοστάσιο σοκολάτας του κυρίου Βόνκα. Τα πέντε αυτά τυχερά παιδιά θα έβλεπαν όλα τα μυστηριώδη μηχανήματα του εργοστασίου απ’ όπου έβγαιναν τα πιο θαυμαστά ζαχαρωτά όλου του κόσμου. Τι συμβαίνει όμως όταν συναντούν τον διάσημο κύριο Βόνκα; Τι συμβαίνει όταν περνάνε τη μεγάλη πύλη του εργοστασίου; Τι συμβαίνει όταν βλέπουν για πρώτη φορά τους παράξενους εργάτες που μιλούν μόνο με στίχους και που οι μικροσκοπικές σκιές τους διαγράφονται στα παράθυρα του εργοστασίου; Και... τι συμβαίνει όταν ένα από τα παιδιά παρακούσει τις εντολές του κυρίου Βόνκα; Αυτά, αγαπητέ αναγνώστη, θα τα μάθεις όταν διαβάσεις το σπαρταριστό παραμύθι του Ρόαλντ Νταλ.

Κυριακή 13 Μαΐου 2012

Πρατσοϊσμός

Ήταν κάποτε ένας δημοσιογράφος. Γνωστός και σπουδαίος, απολάμβανε την επιτυχία του σε ραδιόφωνο,τηλεόραση και εφημερίδα. Τα είχε προβλέψει όλα. Όλα τα είχε υπολογίσει. Οι πλούσιοι φίλοι του τον καλούσαν σε λαμπερές δεξιώσεις κι εκείνος, γόνος μεσοαστικής οικογένειας, τους αντάμοιβε με άρθρα που τους στήριζαν, τους είχε συνέχεια καλεσμένους στην εκπομπή του, έπαιρνε θέση πάντα υπέρ των συμφερόντων τους, μιας και συμβάδιζαν με τα ταπεινά δικά του.

Σε μια στιγμή όμως ήρθε η καταστροφή. Τόσο δυσπρόβλεπτη για τον ίδιο, τόσο προδιαγεγραμμένη από την έπαρση που αντιμετώπιζε "τον λαουτζίκο"- όπως συνήθιζε να λέει. Σε μια τηλεοπτική εκπομπή, λίγες μέρες μετά τις εκλογές, που τις είχε κερδίσει ο εχθρός των πολύ πλουσίων ιδιοκτητών του συγκροτήματος που δούλευε ο δημοσιογράφος, μίλησε για το απόλυτο κακό: Τη Χρεοκοπία εξαιτίας της κυβέρνησης του κυρίου Πράτση. Με εντολή των αφεντικών του, πούλησε φόβο και έσπειρε τον πανικό σε χιλιάδες κόσμο, που μέχρι τότε ζούσαν φιλήσυχα και ειρηνικά. Μάλιστα η συγκεκριμένη λέξη που ξεστόμισε εκείνο το μοιραίο βράδυ ήταν Πρατσοϊσμός, που την εξήγησε ως κάτι πολύ επικίνδυνο.Οι άνθρωποι που ήταν οπαδοί του Πρατσοϊσμού γκρέμιζαν κι έφερναν καταστροφή, όπου κι αν πήγαιναν. Σκότωναν με καπάκια μπίρας και όταν έβλεπαν κάποιον νοικοκύρη του έπαιρναν τις καταθέσεις. Η δε εξωτερική πολιτική τους ήταν βγαλμένη από τα άδυτα των μυστικιστών. Αυτοί ήταν χειρότεροι κι από το διάβολο!

 Έντρομοι οι πολίτες, σηκώθηκαν από τα κρεβάτια και τους καναπέδες τους και έτρεξαν προς τις τράπεζες. Η μαζικότερη ανάληψη μετρητών στην ιστορία της χώρας έγινε εκείνο το βράδυ. Την επόμενη μέρα, καραβάνια λαού, με κάθε μέσο, εγκατέλειπαν τη χώρα. Στις τράπεζες δεν είχαν μείνει παρά μόνο άυλοι τίτλοι. Στα σύνορα,στους σταθμούς, στα αεροδρόμια, όλοι σκυφτοί έψαχναν το πολυπόθητο εισιτήριο. Εκεί κάποιος που δεν βρήκε εισιτήριο κατηγόρησε έναν Δημόσιο Υπάλληλο πως είναι Πρατσοϊστής. Αμέσως όρμησαν πάνω του όλοι και ο δυστυχής όχι μόνο δεν έφυγε από τη χώρα, αλλά λιτσαρίστηκε με άγριο τρόπο από το πλήθος.

Μπροστά στο επεισόδιο ήταν κι άλλοι. Σαν κολλητική αρρώστια, σαν φωτιά σε πευκοδάσος, απλώθηκε παντού η φήμη, πως οι Πρατσοϊστές είχαν ανθρώπους παντού. Ο ένας υποψιαζόταν τον άλλο. Οι γυναίκες τους άντρες τους και ο αδερφός τον ίδιο τον αδερφό του. Έγινε κοινή πεποίθηση πως ο Πρατσοϊσμός είχε διαλύσει τη χώρα κι έπρεπε να παταχθεί. Οι αρχηγοί του μάλιστα θα καίγονταν σε μια φωτιά που είχαν ανάψει έξω από την πλατεία που βρισκόταν το τηλεοπτικό κανάλι. Αν τους έβρισκαν. Γιατί ο ένας με τον άλλο, όποιος χρωστούσε ή όποιος ήθελε φαγητό τζάμπα, κατηγορούσε στα ίσια όποιον ήθελε για Πρατσοϊστή. Οι άλλοι του χίμαγαν με λύσσα κι έτσι η ρουφιανιά και οι σκηνές βίας επικράτησαν στη μικρή αυτή χώρα. Κανείς δεν ήταν ασφαλής. Όλοι κρέμονταν από τα χείλη του λαοπρόβλητου δημοσιογράφου, που είχε αρχίσει τις φήμες, να πει κάποια στοιχεία, ώστε να ξεχωρίζουν τους Πρατσοϊστές. Μην μπορώντας να κάνει αλλιώς και για να ενισχύσει το κύρος του, εκείνος βγήκε στο Κεντρικό δελτίο ειδήσεων και ανακοίνωσε: "Πρατσοϊστής είναι όποιος φοράει κόκκινο μπλουζάκι και περπατάει με το κεφάλι ψηλά."

Την επόμενη μέρα όλοι πήγαν στην πλατεία και έκαψαν τα κόκκινα μπλουζάκια τους. Όσοι δεν είχαν δει ειδήσεις συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στις φυλακές. Αυτούς με μερικούς περήφανους ανθρώπους, θα τους εκτελούσαν με συνοπτικές διαδικασίες, σίγουροι πως έτσι μόνο θα ερχόταν η κάθαρση στον τόπο.

Μια μέρα, ο δημοσιογράφος πήγε μεταμφιεσμένος σε ένα πρακτορείο για να βγάλει κρυφά εισιτήριο για το εξωτερικό. Από την εποχή της ακμής του όλα τα χρήματα τα έστελνε έξω. Τώρα όμως εγκλωβισμένος σ'ένα καταστρεμμένο κράτος, χωρίς τράπεζες για τις συναλλαγές του και παγιδευμένος στο ψέμα που ο ίδιος είχε δημιουργήσει, έπρεπε να φύγει. Εκεί τον αναγνώρισε μια δασκάλα και τον ρώτησε γιατί φεύγει. Η νεοπλουτίστικη αλαζονεία του, το αίσθημα ανωτερότητας που είχε και η βαθιά περιφρόνηση για τον λαουτζίκο, τον έσπρωξε στην λάθος απόφαση: Γύρισε με επιδεικτικότητα το κεφάλι του από την άλλη, ψιθυρίζοντας μια βρισιά. Αμέσως η δασκάλα άρχισε τις φωνές: "Πιάστε τον! ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΤΣΟΊΣΤΗΣ". Κόσμος πολύς μαζεύτηκε και επικράτησε αναστάτωση. Σχεδόν σηκωτό τον μετέφεραν μπροστά στην πλατεία. Εκεί η φωτιά μύριζε δυστυχία. Ο ίδιος ωρυόταν, έκλαιγε και καταριόταν. Μετά έσκυψε το κεφάλι για να δείξει την αντίθεσή του. Η λεπίδα του σπαθιού έπεσε με δύναμη. Ο δημοσιογράφος είχε καρατομηθεί. Μικρό το τίμημα μπροστά στα ερείπια μιας ευκολόπιστης χώρας.

Τετάρτη 18 Ιανουαρίου 2012

Η διαθήκη (Αντισταθείτε)- Μιχάλης Κατσαρός

 Ο Μιχάλης Κατσαρός (1919-1998) γεννήθηκε στην Κυπαρισσία. Παντρεύτηκε τη ζωγράφο Κούλα Μαραγκοπούλου. Εξέδωσε τις ποιητικές συλλογές "Μεσολόγγι", 1949, "Κατά Σαδδουκαίων", 1953, "Οροπέδιο", 1956, "Σύγγραμμα", 1975, "Πρόβα και ωδές", 1975, "Ενδύματα", 1977, "Αλφαβητάριο - ποιήματα Α-Ω", 1978, "Ονόματα", 1980, "3Μ+3Μ=6Μ", 1981, "4 μαζινό", 1982, "Μείον ωά", 1985, "Ο πατέρας του ποιητή", 1987, "Κορέκτ, φόβος του ποιητή", 1996, "Εννέα το επτά", 1997, τα δοκίμια "Πας-Λακίς Michelet", 1973, "Σύγχρονες μπροσούρες", 1977-78, "Αυτοκρατορική πραγματικότητα", 1995, "Το κράτος εργοδότης", 1996, και το μυθιστόρημα "Οι συλλέκται της Μονόχρα", 1980. Τα ποιήματά του μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες και μελοποιήθηκαν από τους Μ. Θεοδωράκη, Γ. Μαρκόπουλο και Α. Κουνάδη. Πέθανε στην Αθήνα.

 Ξεχωρίζω αυτό το ποιήμα του:

Ἀντισταθεῖτε

Στίχοι: Μιχάλης Κατσαρὸς

Μουσική: Θανάσης Γκαϊφύλιας
Πρώτη ἐκτέλεση: Χρῆστος Θηβαῖος



Ἀντισταθεῖτε
σ᾿ αὐτὸν ποὺ χτίζει ἕνα μικρὸ σπιτάκι
καὶ λέει: καλὰ εἶμαι ἐδῶ.
Ἀντισταθεῖτε σ᾿ αὐτὸν ποὺ γύρισε πάλι στὸ σπίτι
καὶ λέει: Δόξα σοι ὁ Θεός.
Ἀντισταθεῖτε/στὸν περσικὸ τάπητα τῶν πoλυκατοικιῶν /στὸν κοντὸ ἄνθρωπο τοῦ γραφείου/στὴν ἑταιρεία εἰσαγωγαὶ- ἐξαγωγαί/ στὴν κρατικὴ ἐκπαίδευση/στὸ φόρο/σὲ μένα ἀκόμα ποὺ σᾶς ἱστορῶ.
Ἀντισταθεῖτε/σ᾿ αὐτὸν ποὺ χαιρετάει ἀπ᾿ τὴν ἐξέδρα ὦρες/ ἀτέλειωτες τὶς παρελάσεις/σ᾿ αὐτὴ τὴν ἄγονη κυρία ποὺ μοιράζει /ἔντυπα ἁγίων λίβανον καὶ σμύρναν /σὲ μένα ἀκόμα ποὺ σᾶς ἱστορῶ.
Ἀντισταθεῖτε πάλι σ᾿ ὅλους αὐτοὺς ποὺ λέγονται /μεγάλοι/στὸν πρόεδρο τοῦ Ἐφετείου ἀντισταθεῖτε/ στὶς μουσικὲς τὰ τούμπανα καὶ τὶς παράτες /σ᾿ ὅλα τ᾿ ἀνώτερα συνέδρια ποὺ φλυαροῦνε /πίνουν καφέδες σύνεδροι συμβουλατόροι
σ᾿ ὅλους ποὺ γράφουν λόγους γιὰ τὴν ἐποχὴ /δίπλα στὴ χειμωνιάτικη θερμάστρα/στὶς κολακεῖες τὶς εὐχὲς τὶς τόσες ὑποκλίσεις /ἀπὸ γραφιάδες καὶ δειλοὺς γιὰ τὸ σοφὸ /ἀρχηγό τους.
Ἀντισταθεῖτε στὶς ὑπηρεσίες τῶν ἀλλοδαπῶν /καὶ διαβατηρίων/στὶς φοβερὲς σημαῖες τῶν κρατῶν καὶ τὴ διπλωματία,
στὰ ἐργοστάσια πολεμικῶν ὑλῶν /σ᾿ αὐτοὺς ποὺ λένε λυρισμὸ τὰ ὡραῖα λόγια /στὰ θούρια /στὰ γλυκερὰ τραγούδια μὲ τοὺς θρήνους /στοὺς θεατὲς /στὸν ἄνεμο /σ᾿ ὅλους τοὺς ἀδιάφορους καὶ τοὺς σοφοὺς /
στοὺς ἄλλους ποὺ κάνουνε τὸ φίλο σας
ὡς καὶ σὲ μένα, σὲ μένα ἀκόμα ποὺ σᾶς ἱστορῶ /ἀντισταθεῖτε.
Τότε μπορεῖ βέβαιοι νὰ περάσουμε πρὸς τὴν /Ἐλευθερία.

Το ΚΚΕ έκοψε τις  φράσεις προέτρεπαν σε ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, δηλαδή:
-στην κρατική εκπαίδευση/ -στον φόρο / -σ’αυτόν που χαιρετάει απ’ την εξέδρα /ώρες ατέλειωτες τις παρελάσεις /

-στον πρόεδρο του εφετείου /-στις υπηρεσίες αλλοδαπών και διαβατηρίων /-στις φοβερές σημαίες των κρατών / -στη διπλωματία /-στα εργοστάσια πολεμικών υλών /-στα θούρια.

Ο Μιχάλης Κατσαρός απάντησε με το Υ.Γ.:

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ
Η διαθήκη μου πρίν διαβαστεί-καθώς διαβάστηκε-
ήταν ένα ζεστό άλογο ακέραιο.
Πριν διαβαστεί
οχι οι κληρονόμοι που περίμεναν
αλλά σφετεριστές καταπατήσαν τα χωράφια.
Η διαθήκη μου για σένα και για σε
χρόνια καταχωνιάστηκε στα χρονοντούλαπα
από γραφιάδες, πονηρούς συμβολαιογράφους.
Αλλάξανε φράσεις σημαντικές
ώρες σκυμμένοι πάνω της με τρόμο.
Εξαφανίσανε τα μέρη με τους ποταμούς
τη νέα βουή στα δάση
τον άνεμο τον σκότωσαν
–Τώρα καταλαβαίνω πιά τι έχασα.
Ποιός είναι αυτός που πνίγει.
Και συ λοιπόνστέκεσαι έτσι βουβός με τόσες παραιτήσεις
από φωνή / από τροφή /από άλογο /από σπίτι.
Στέκεις απαίσια βουβός σαν πεθαμένος:  Ελευθερία ανάπηρη πάλι σου τάζουν.

 Ευχαριστώ το blog Roseta Books 
για τις χρήσιμες πληροφορίες που μου έδωσε.


Το ποιήμα και σε παρουσίαση στα αγγλικά για τους αγγλόφωνους:







Τρίτη 21 Δεκεμβρίου 2010

Γιάννης Ρίτσος - Τὰ ἐρωτικά (Γυμνό σώμα)




Το σώμα σου ωραίο
Το σώμα σου απέραντο.
Χάθηκα στο απέραντο.

Διαστολή της νύχτας.
Διαστολή του σώματος.
Συστολή της ψυχής.

Όσο απομακρύνεσαι
Σε πλησιάζω.
Ένα άστρο έκαψε το σπίτι μου.

Οι νύχτες με στενεύουν στην απουσία σου.
Σε αναπνέω.
Όπου βρίσκεσαι υπάρχω.


Ηδονή- πέρα από τη γέννηση,
πέρα από το θάνατο.
Τελικό κι αιώνιο παρόν.


Μέσα σε λίγες νύχτες
πώς πλάθεται και καταρρέει
όλος ο κόσμος;


Τώρα με τη δική σου αναπνοή
ρυθμίζεται το βήμα μου
κι ο σφυγμός μου.

Δυο μήνες που δε σμίξαμε.
Ένας αιώνας
κι εννιά δευτερόλεπτα.

Τι να τα κάνω τ' άστρα αφού λείπεις;
Με το κόκκινο του αίματος είμαι.
Είμαι για σένα.

Γιάννης Ρίτσος