Κυριακή, 17 Δεκεμβρίου 2017

Δεκεμβριανό κυριακάτικο δειλινό

Είμαι ο φοιτητής που συνέδραμε τον Υψηλάντη στο Ιάσιο.
Είμαι ο λυγμός του χωρισμού στα στήθη κάποιας όμορφης κοπέλας.
Είμαι ο ανάπηρος Παλεστίνιος που τον πυροβόλησε στο κεφάλι Ισραηλινός στρατιώτης.
Είμαι ο δεξιός που κλαίει σε κάθε τραγούδι του Μίκη.
Είμαι αυτός που δίνει φαγητό στα παιδιά των φαναριών.

Είμαι ο απαισιόδοξος που ελπίζει,
είμαι ο εραστής που επιμένει.

Έχω τη δύναμη να ρίξω ανάθεμα
στους κυνικούς, στα κομματόσκυλα, στους κοσμικούς.

Εγώ όπως θέλω τη ζωή μου την ορίζω,
τι σχέση έχω με τα φαβορί και τους πετυχημένους;
Μια ζωή υποστήριζα τους a priori νικημένους.

Είμαι η σιωπηλή μειοψηφία,
που φοβάται τους συμφεροντολόγους,
φοβάμαι μην τους μοιάσω.
Εξαρτώμαι απ' όσους αγαπώ
νευριάζω με αυτή την εξάρτηση,
συμφέρον μου έχω βλέπεις να τους κρατάω ζωντανούς.
Αγάπη ονομάσαμε την εξάρτηση,
συμφέρον και εξάρτηση γίνηκαν ένα.
Παλεύω ενοχικά και μάταια
έχοντας συνειδητοποιήσει από καιρό
πως είναι ο άνθρωπος φθαρτός.

Συμφεροντολόγος κι εγώ αλλά ρομαντικός
παλεύω με τον κακοντυμένο αλάστωρα και τον νικάω
μα ξέρω κάπου αυτός παραφυλάει
να μου πάρει αυτά για τα οποία πέθανα.

Δευτέρα, 17 Ιουλίου 2017

Κατάθλιψη

Έρχεται λοιπόν μια μέρα που κάτι θα ταράξει την ηρεμία. Κάτι για να σε συνδέσει με το άμεσο παρελθόν σου και να σου δείξει στον καθρέπτη ποιος ήσουν και πως έγινες. Δεν είχαν περάσει πολλά χρόνια από την τελευταία μας συνάντηση.
Ο αδερφικός μου φίλος με επισκέφτηκε για ελάχιστες ώρες, κάνοντας τον γύρο της Πελοποννήσου, πέρασε κι απ' την άγονη επαρχία μου. Η χαρά που θα τον έβλεπα απερίγραπτη. Είχα να του πω τόσα πολλά που πολλές φορές η γλώσσα μπερδευόταν. Η σκέψη έτρεχε πιο γρήγορα. Πως να χωρέσεις 10 χρόνια γεγονότα σε λίγες ώρες; Κατάφερα έστω μέσα εκεί να παραθέσω όλα αυτά που θα απαντούσαν σε μια απλή του ερώτηση: "Γιατί ρε φίλε δε χαμογελάς; Που είναι το χαμόγελό σου";
Οι αληθινοί φίλοι δεν έχουν δεύτερες σκέψεις, ούτε φίλτρα για να σου πουν κάτι. Αυτό λοιπόν του είχε κάνει εντύπωση. Η μελαγχολική μου φάτσα. Αλλιώς με είχε συνηθίσει. Αλλιώς ήμουν το 2007. Προσπάθησα να απαριθμήσω τις αιτίες: Η κρίση; Μπα! Αυτός μέσα σε αυτά τα χρόνια έμεινε άνεργος, αλλά ποτέ δεν έπαψε να γελάει και να λέει αστεία. Εγώ με δουλειά και εισοδήματα καθόμουν στενοχωρημένος και ανέκφραστος. Τα λεφτά; Αυτός έκανε διακοπές κι εγώ ούτε για ένα μπάνιο δεν έχω πάει με τη θάλασσα στα 5 χλμ. Τα προβλήματα στη δουλειά; Πλησίασε λίγο. Έφτασα να του εξιστορώ τις αδικίες των άθλιων συναδέλφων που με έκαναν να φύγω από το σχολείο μου. Δεν πείστηκε. Δεν ήμουν αυτός που ήξερε. "Γιατί ασχολήσαι με μικρά ενώ το μυαλό σου παίρνει χιλιάδες στροφές;" Καμία απάντηση από μέρους μου!
Μήπως φταίει ο άνθρωπος που διάλεξα να πορευτώ; Μήπως μου φταίει η επιλογή μου; Αναρωτήθηκα φωναχτά. Καταθέτω αλήθειες και ζητώ απαντήσεις. Ο φίλος μου δεν έχει έτοιμες λύσεις. Δε θα μου δώσει ποτέ έτοιμη, μασημένη τροφή.
Όσο και αν γνωρίζω πως να ελέγχω τον εαυτό μου, είναι μια μέρα -από τότε που έφυγε- που έχω καταρρεύσει. Όχι από χαζούς συναισθηματισμούς. Οι φίλοι οι αδερφικοί είναι αυτοτελείς προσωπικότητες και έχουν τις ζωές τους. Το έχω πάρει απόφαση πως θα ζούμε σε διαφορετικές πολεις. Έπεσα, γιατί συνειδητοποίησα πως είμαι βαθύτατα αποπροσανατολισμένος. Χωρίς στόχους, χωρίς χαρά, χωρίς ζωή. Απλά αφήνω να περνάνε οι μέρες, το τίμημα όμως που πληρώνω είναι δυσβάστακτο. Γνωρίζω πως θα γίνω καλά, ποιοι άνθρωποι μπορούν να με βοηθήσουν και ποιοι είναι ανίκανοι να μου προσφέρουν την παραμικρή βοήθεια. Δυστυχώς οι πρώτοι είναι μακριά και οι δεύτεροι δίπλα μου.
Οι διαρκείς υποτιμήσεις με έφεραν σε ιστορικό χαμηλό. Οι αντοχές μου ξέφτισαν και η ψυχή μου κουράστηκε. Η μπογιά μου δεν περνάει πια. Τα ωραία χρόνια είναι πίσω μου. Τα κοιτώ και κοιτάζω τον εαυτό μου μέσα από τα μάτια των φίλων μου. "Τότε ήσουν ερωτεύσιμος", μια κουβέντα που με στοίχειωσε. Άρα τώρα - και το συνειδητοποιώ κι εγώ- δεν είμαι. Χωρίς έρωτα όμως δεν έχει νόημα η ζωή. Η δική μου ζωή βρίσκεται σε ένα απέραντο τέλμα. Νόμιζα πως τα λεφτά θα με κάνουν ισορροπημένο. Τι τεράστια πλάνη! Για δοκίμασε να ζήσεις με πολλά λεφτά, χωρίς την εκτίμηση όμως όσων είσαι ερωτευμένος... Αυτής της μίας!
Αδιέξοδο! Περνάνε οι μέρες, οι βδομάδες, τα χρόνια και δεν σκάω ένα χαμόγελο. Χαμογέλα ρε, ήρθε ο φίλος σου! Μέχρι να το κάνω, έφυγε κιόλας. Πόσο μοιάζει αυτή η κατάσταση με την ίδια τη ζωή. Αυτή είναι ακόμα πιο βιαστική. Σου ζητάει αποφάσεις. Επιλογές! Οι δικές μου ήταν πάντα με βάση την ηθική. Κι ας πεθάνω δυστυχισμένος.


Χτες πέθανε ένας αγαπημένος μου συγγραφέας, ο Κώστας Μουρσελάς. Εδώ διαβάζει το συγκλονιστικότερο απόσπασμα από το βιβλίο του: "Βαμμένα Κόκκινα Μαλλιά", εκδ. Πατάκη, στο πλαίσιο του σεμιναρίου Αφήγηση Ζωής, το Νοέμβριο του 2013.

Παρασκευή, 14 Απριλίου 2017

Η ΝΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ του Γκύντερ Γκράς

Στις 13 Απριλίου 2015 πεθαίνει ο αγαπημένος Γερμανός νομπελίστας συγγραφέας και φιλέλληνας Gṻnter Grass. Μεταξύ άλλων άφησε και αυτό το ποιήμα. Το διαβάζουμε ξανά. Με προσοχή. Με σεβασμό.


Αγγίζεις το χάος, γιατί δεν δικαίωσες την αγορά,
στέκεις μακριά από τη χώρα που υπήρξε το λίκνο σου.
Ό,τι έψαχνε η ψυχή σου και θαρρούσες πως βρήκες,
το πετάς λοιπόν, το εκτιμάς σαν παλιοσίδερα.
Σαν οφειλέτης γυμνός χλευαζόμενος υποφέρει η χώρα,
που τρόπος του λέγειν της χρώσταγες ευγνωμοσύνη.
Χώρα καταδικασμένη στη φτώχεια που ο θησαυρός της
φροντισμένος κοσμεί μουσεία: λάφυρα που εσύ φρουρείς.
Εκείνοι που καταβασάνισαν με τη δύναμη των όπλων την ευλογημένη χώρα των νησιών,
μες στο ταγάρι της στολής τους είχαν το Χέλντερλιν.
Χώρα με ακόμη κάποια ψυχική αντοχή, που τους συνταγματάρχες της
ανέχτηκες κάποτε ως συμμάχους σου.
Συ άνομη χώρα, που με εξουσία νομίζει ότι κατέχει το δίκιο
θηλυκώνει όλο και πιο σφιχτά το ζωνάρι.
Πεισματωμένη με σένα η Αντιγόνη μαυρηφορεί και
ο λαός όλης της χώρας πενθηφορεί, της χώρας που σε φιλοξένησε.
Όμως μακριά από τη χώρα είναι όλα τα μαλάματα του Κροίσου,
ό,τι χρυσάφι λάμπει προστατευμένο στα θησαυροφυλάκιά σου.
Μεθοκόπα επιτέλους, μεθοκόπα! Κραυγάζουν χειροκροτητές των Επιτρόπων,
όμως οργισμένος ο Σωκράτης, σου επιστρέφει γεμάτο το κύπελλο.
Θα καταριούνται σε χορωδία οι θεοί ό,τι δικό σου είναι
αφού αξιώνεις να απαλλοτριωθεί ο Όλυμπος.
Απνευμάτιστη θα μαραζώσεις χωρίς εκείνη τη χώρα
που το πνεύμα της εσένα, Ευρώπη, σε επινόησε.
(Μετάφραση από τα γερμανικά: Νικολίτσα Γεωργοπούλου )


Σάββατο, 1 Απριλίου 2017

Ο Ε Ρ Ω Τ Ε Υ Μ Ε Ν Ο Σ


Του Χόρχε Λουίς Μπόρχες

Φεγγάρια, όργανα, σεντέφια, ρόδα, λάμπες
καθώς επίσης και του Ντύρερ οι γραμμές
οι εννιά αριθμοί, το μεταβλητό μηδέν,
όλα αυτά, πρέπει να προσποιηθώ ότι υπάρχουν.
Πρέπει να προσποιηθώ πως κάποτε υπήρξαν
η Ρώμη και η Περσέπολη κι ότι μια σκόνη
φτενή καταμέτρησε των επάλξεων τη μοίρα
που έσβησαν οι αδήριτοι αιώνες.
Πρέπει να επινοήσω την πυρά και τα όπλα
του έπους και τα απύθμενα πέλαγα
που ροκανίζουν τα θεμέλια της οικουμένης.
Πρέπει να υποκριθώ ότι υπάρχουν κι άλλοι. Ψέματα.
Μονάχα εσύ υπάρχεις. Η δυστυχία μου, εσύ
και η ευτυχία μου, απλή μαζί και ανεξάντλητη.


Ποιήματα, Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Εισαγωγή, Ανθολόγηση, Μετάφραση, Σημειώσεις: Δημήτρης Καλοκύρης, εκδόσεις Πατάκη

Πέμπτη, 26 Ιανουαρίου 2017

Θεματικές Εβδομάδες Αναισθητοποίησης

Σωθήκαμε αδέρφια! Πάνε τα βάσανά μας!
«Θεματική» Εβδομάδα με τίτλο: «Σώμα και Ταυτότητα», πρόκειται να υλοποιηθεί μέσα στο δεύτερο τετράμηνο του σχολικού έτους 2017 στα Γυμνάσια όλης της χώρας.
Τι σημαίνει άραγε θεματική εβδομάδα;
Προφανώς κάποιου είδους "αφιερώματος" όπως στις βραδιές της "Κινηματογραφικής Λέσχης" του σοσιαλιστικού μας παρελθόντος μπροστά στην τηλεόραση, για να μας πάρει ο ύπνος με την αρτηριοσκληρωτική (αλλά σίγουρα καλτ) μορφή του Μπακογιανόπουλου.

Πρόκειται για μια «πολύ καινοτόμα ιδέα» του Υπουργείου με την εγκύκλιο να αναφέρει τρεις άξονες: Διατροφή, Εθισμού-Εξαρτήσεων και Έμφυλων Ταυτοτήτων.
Η μεγάλη μου κόρη βρίσκεται στην Α' Γυμνασίου και θα ήθελα, -επειδή με αφορά άμεσα το θέμα- να γράψω μερικά πράγματα.
Πρώτο ερώτημα: Από ποιους;

  • Οι εκπαιδευτικοί (παρά την  έλλειψη   ουσιαστικής επιμόρφωσης και στήριξης του διδακτικού τους έργου από το Υπουργείο Παιδείας) έχουν σοβαρή έλλειψη χρόνου για να υλοποιήσουν την ύλη που καλούνται να διδάξουν, πόσω μάλλον να εφαρμόσουν (στα γρήγορα) ένα πρόγραμμα που έχει τρομερή γραφειοκρατία και αφόρητα ελεγχόμενη τυποποίηση (σοβιετικού τύπου) με τρομερή πίεση στα πλαίσια της υποχρεωτικότας.
  • Αν χρησιμοποιήσουμε, ως βάση υπόθεσης, την θέση πως ένα από τα μεγαλύτερα δεινά του σύγχρονου σχολείου είναι η υπερβολική εξάρτησή του από την προσωπικότητα του κάθε εκπαιδευτικού (που θα πέσεις, εν συντομία), είναι παραπάνω από βέβαιο πως και αυτό το πρόγραμμα θα αποτύχει. Αλλιώς θα γίνει στην Αμαλιάδα και αλλιώς στο Κιλκίς. Άλλα πράγματα θα πουν στο Πέραμα (υπό το φόβο ίσως και των τραμπούκων απ' έξω) και άλλα στα Χανιά. 
Δεύτερο ερώτημα: Τι ακριβώς θα υλοποιηθεί; 
  • Τι  θα διδαχθεί το παιδί μου; Αυτό νομίζω βασανίζει περισσότερο. Ποια ερωτήματα θα του γίνουν; Πόσο θα επηρεάσουν την ευαίσθητη ψυχοσύνθεσή του αυτά τα ερωτήματα; Αν για παράδειγμα ένας άγαρμπος καθηγητής ρωτήσει επικριτικά την κόρη μου για τα κιλά της, πως εκείνη θα το διαχειριστεί; Αν ένας άλλος (της τρίτης ενότητας) θέσει έναν προβληματισμό, π.χ. αν έχει σκεφτεί πως δεν είναι (η προσωπικότητά της) σύμφωνη με το φύλο που γεννήθηκε; 
  • Έχουμε κάποια επιστημονική έρευνα που να λέει πως όσοι αμφισβήτησαν τις έμφυλες ταυτότητές τους στην τρυφερή ηλικία των 13 και των 14 έγιναν πιο ευτυχισμένα άτομα; Η μόνη έρευνα που ξέρω είναι αυτή που φέρνει τις Σκανδιναβικές χώρες (ναι, αυτές που έχει αποθεώσει ο ΟΟΣΑ και οι διαγωνισμοί της PISA) πρώτες σε αυτοκτονίες. Ίσως γιατί είναι από τις λίγες στον κόσμο που προωθούν την ιδέα επιλογής φύλου από το νηπιαγωγείο. Ψάξτε στο ίντερνετ τη λέξη «Barnevernet». Όποιοι ξέρουν αγγλικά θα μάθουν ενδιαφέροντα πράγματα.
  •  Έρευνες επίσης έχουν δείξει την κυριαρχία της γνώμης των συνομιλήκων στην εφηβία, έναντι των γονιών και των δασκάλων. Έχει κανείς σκεφτεί εκεί στο Υπουργείο πόσο θα πληγώνονταν από ενδεχόμενο bullying οι έφηβοι που θα "ανοίγονταν" σε μια ομάδα συμμαθητών τους; Αποδομούμε έτσι τα στερεότυπα ή τα ενισχύουμε;  
Κλείνω με κάποιες δικές μου σκέψεις:
  1. Με αυτά δεν τάσσομαι υπέρ ακραίως φωνών - όπως του Μητροπολίτη Πειραιώς που πιστεύει πως ο Σατανάς θα μας "χωματοποιήσει τις ψυχές"-  ούτε ακροδεξιών στοιχείων που νομίζουν πως τα σχολεία θα μας κάνουν όλους "πούστηδες". Αγαπητά ούγκανα, και να ήθελαν, δε θα μπορούσαν.
  2. Έχουν διδαχθεί τα παιδιά Σεξουαλική Αγωγή; Έχουμε ξεκινήσει πρώτα από τα βασικά για να μάθουμε και τις εξαιρέσεις; 
  3. Η επιλογή του φύλου του μωρού  έχει εξελιχτεί σε βιομηχανία με τζίρο πολλών εκατομμυρίων ευρώ. Αν λοιπόν δεν έχετε χρήματα να το κάνετε στην αρχή της εγκυμοσύνης, μπορείτε να επανορθώσετε κατά την διάρκεια της σχολικής του ζωής.
  4. Δε μου αρέσουν φαινόμενα τύπου Γιακουμάτου στη χώρα μου. Άλλο όμως να διατυπώνει μια μπούρδα ένας ενήλικος κι άλλο να ζητάμε από ανήλικους να πάρουν θέση επί της δικής τους άγνοιας.  
  5. Τη χώρα μου δεν την κάνει προοδευτική ή οπισθοδρομική η συζήτηση περί ρευστότητας του φύλου, αλλά μια σοβαρή και εκτεταμένη προσπάθεια ενημέρωσης και ενίσχυσης της έννοιας του Προσώπου. Αυτά έπρεπε να γίνονται στα σχολεία μας, αυτά όμως δεν είναι στη μόδα, ούτε είναι αρεστά από αυτούς που ελέγχουν το κράτος μας.
  6. Δεν τα έχω με το Υπουργείο. Δυστυχώς άλλοι αποφασίζουν για την τύχη μας.
  7. Τα στερεότυπα δεν απαλείφονται με ερασιτεχνικά τεχνάσματα. Τα έμφυλα στερεότυπα για να  αποδομηθούν θα πρέπει να αντικατασταθούν. Για να ζήσουμε ευτυχισμένοι όλοι δεν αρκεί μια βδομάδα στα Γυμνάσια. Όχι έτσι. Πρέπει να γίνει σοβαρή συζήτηση. 
  8. Η κόρη μου δεν πάσχει από Ομοφοβία και Τρανσφοβία. Θα ήθελα πάρα πολύ όμως να κάνετε κάτι για την Μαθηματικοφοβία της και όταν τελειώσετε ασχοληθείτε με την δική μου φροντιστηριοφοβία.
  9. Η συνειδησιακή μας ευθύνη μας καλεί να αντιδράσουμε. Όχι με γραφικότητες, αλλά συντονισμένα. Να καλέσουμε ως γονείς να αποσυρθεί το συγκεκριμένο πρόγραμμα. Εκτός και οι εβδομάδες ευαισθητοποίησης των παιδιών μας συγκρούονται με τα δικά μας χρόνια παντελούς αναισθητοποίησης (λόγω πολιτικής ορθότητας).